نقش شیر و خورشید از شناخته‌شده‌ترین نمادهای هنر ایران است که پیشینه آن دست‌کم به قرن ششم هجری (دوازدهم میلادی) می‌رسد. این نشان ابتدا از مفاهیم نجومی و جایگاه خورشید در برج اسد الهام گرفت و به‌تدریج در هنر و فرهنگ ایرانی معنا و هویتی مستقل پیدا کرد. از دوره صفوی (۹۰۷–۱۱۳۵ هـ.ق / ۱۵۰۱–۱۷۲۲ م.) این نقش به‌طور گسترده در کاشی‌کاری، نگارگری و هنرهای تزیینی دیده می‌شود و در دوره قاجار (۱۱۹۳–۱۳۴۴ هـ.ق) به یکی از مهم‌ترین نشان‌های رسمی ایران تبدیل شد.

طرح حاضر با بهره‌گیری از ترکیب شیر شمشیر به‌دست، خورشید چهره‌دار و نقوش اسلیمی و ختایی، بازتابی از سنت کاشی‌کاری هفت‌رنگ اصفهان است؛ سبکی که در عصر صفوی به اوج شکوفایی رسید و هنوز نیز الهام‌بخش هنرمندان این شهر است. این اثر بازآفرینی یکی از اصیل‌ترین مضامین هنر ایرانی است؛ نمادی که قرن‌ها بر کاشی‌ها، نسخه‌های خطی، پرچم‌ها و بناهای تاریخی ایران نقش بسته است.


منابع معتبر:

Encyclopaedia Iranica، مدخل Lion and Sun (Y. Mahdavi Damghani)

Sheila R. Canby, Persian Painting, British Museum Press

Oleg Grabar, The Mediation of Ornament

Encyclopaedia Iranica، مدخل Tilework (Kāšī-kārī)